ભારતીય શેરબજારમાં ગુરુવારે સવારે ભારે ગબડાટ જોવા મળ્યો. અમેરિકાના નવા ટેરિફ્સ લાગુ થતા જ રોકાણકારોમાં ભય જોવા મળ્યો અને વેચવાલીનો દબાણ વધ્યો.
બજારની હાલત
ગુરુવારે સવારે સેન્સેક્સ લગભગ 700 પોઇન્ટ, એટલે કે 1 ટકા ઘટીને 80,107.19 ના ઇન્ટ્રાડે નીચા સ્તરે પહોંચ્યો. નિફ્ટી 50 પણ 1 ટકા ઘટીને 24,514.35 પર આવ્યો.
BSE મિડકૅપ અને સ્મૉલકૅપ ઈન્ડેક્સમાં પણ 1 ટકા કરતાં વધુનો ઘટાડો નોંધાયો.
BSE-લિસ્ટેડ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ પાછલી સેશનના ₹449 લાખ કરોડથી ઘટીને લગભગ ₹445 લાખ કરોડ પર આવી ગયું. એટલે કે રોકાણકારોના ખિસ્સામાંથી લગભગ ₹4 લાખ કરોડનો ઝટકો લાગ્યો.
સવારે 9:30 વાગ્યે સેન્સેક્સ 638 પોઇન્ટ અથવા 0.79 ટકા ઘટીને 80,148 પર હતો, જ્યારે નિફ્ટી 187 પોઇન્ટ અથવા 0.76 ટકા તૂટી 24,525 પર ટ્રેડ થતો હતો.
શેરબજારમાં આ ઘટાડો કેમ?
1. ટ્રમ્પના ટેરિફ્સનો પ્રભાવ
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઓગસ્ટ 1થી ભારતીય માલ પર 25 ટકા ટેરિફ્સ લાગુ કર્યા હતા. ત્યારબાદ 27 ઓગસ્ટથી વધારાના 25 ટકા ટેરિફ્સની જાહેરાત કરી, જેનો સીધો અસર ભારતીય નિકાસ પર પડી રહ્યો છે.
બજારમાં આશા હતી કે ભારત અને અમેરિકા સમજૂતી પર પહોંચી જશે, પરંતુ તે શક્ય ન થતાં બજારમાં નકારાત્મક માહોલ ઊભો થયો છે. અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે જણાવ્યું કે ભારત અને અમેરિકા વહેલી તકે ઉકેલ લાવી શકે છે.
2. વિદેશી રોકાણકારોની ભારે વેચવાલી
જુલાઈથી વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FIIs) સતત વેચવાલી કરી રહ્યા છે.
- ઓગસ્ટમાં અત્યાર સુધીમાં FIIs એ કૅશ સેગમેન્ટમાં ₹34,733 કરોડના શેર વેચ્યા છે.
- જુલાઈમાં તેમણે ₹47,667 કરોડની વેચવાલી કરી હતી.
Nomura ના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતીય શેરો હવે ઉદયમાન બજારોમાં સૌથી વધુ અન્ડરવેઇટ એલોકેશન બની ગયા છે. રોકાણકારોએ પોતાનું મૂડી તાઈવાન, હૉંગકૉંગ/ચીન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા બજારોમાં ખસેડી દીધું છે.
3. ઊંચા વેલ્યુએશન અને કમજોર કમાણી
બજારમાં લાંબા સમયથી ઊંચા વેલ્યુએશન અને નબળી કમાણી એક મોટી ચિંતા રહી છે.
જિયોજિત ઈન્વેસ્ટમેન્ટ્સના ચીફ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ વી.કે. વિજયકુમારે જણાવ્યું કે, “માર્કેટની સૌથી મોટી સમસ્યા હાઈ વેલ્યુએશન અને નબળી કમાણી છે. જોકે ડોમેસ્ટિક ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs) ની ખરીદી બજારને સહારો આપે છે, પરંતુ FIIs ની વેચવાલી મોટો દબાણ બનાવી રહી છે.”
4. ટ્રમ્પના ટેરિફ્સ અર્થતંત્ર માટે જોખમરૂપ
ટ્રમ્પના નવા ટેરિફ્સ ભારતના અર્થતંત્ર પર સીધી અસર કરે છે, પરંતુ મોટા અર્થતંત્રો સાથે અમેરિકાની ટ્રેડ વોર વૈશ્વિક મંદીની શક્યતાઓ ઊભી કરી શકે છે. તેનું પરોક્ષ પ્રભાવ ભારત પર પણ પડી શકે છે.
ટ્રમ્પે તાજેતરમાં ડિજિટલ ટેક્સને લઈને પણ નવા ટેરિફ્સ લગાવવાની ચેતવણી આપી છે, જેનાથી ગ્લોબલ માર્કેટમાં રિસ્ક-ઑફ સેન્ટિમેન્ટ વધ્યું છે.
નિષ્કર્ષ
હાલનો ઘટાડો મુખ્યત્વે અમેરિકાના નવા ટેરિફ્સ, વિદેશી મૂડીની બહારવણી અને ઊંચા વેલ્યુએશનના કારણે આવ્યો છે. જો કે, ડોમેસ્ટિક રોકાણકારોની મજબૂત ખરીદી થોડો સંતુલન લાવી રહી છે. આગામી દિવસોમાં બજારની દિશા ભારત-અમેરિકા વચ્ચેની ચર્ચાઓ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રના સંકેતો પર આધારિત રહેશે.
